ใบเพิ่มหนี้ vs ใบลดหนี้ ต้องออกตอนไหน แล้วใช้เมื่อไหร่บ้าง?

By posted on October 30, 2026 2:03PM
ใบเพิ่มหนี้ และใบลดหนี้ คืออะไร

เชื่อว่าหลาย ๆ กิจการต้องเคยเผชิญกับปัญหานี้ คือ เมื่อขายสินค้าไปแล้วส่งสินค้าเกินหรือขาด หรือบางครั้งต้นทุนสินค้าที่ใช้ผลิตให้ลูกค้าเพิ่มขึ้นเนื่องจากสภาวะการขาดแคลนวัตถุดิบ เพราะฉะนั้น การรับมือกับปัญหาเหล่านี้ จึงเป็นเรื่องที่ต้องรู้เอาไว้ โดยเฉพาะการจัดทำเอกสารให้กับลูกค้า ที่เรียกว่า “ใบเพิ่มหนี้” และ “ใบลดหนี้” ที่ใช้ปรับปรุงมูลค่าสินค้า บริการ และภาษีให้ถูกต้องตามความเป็นจริง

ใบเพิ่มหนี้ และใบลดหนี้ คืออะไร

ใบเพิ่มหนี้ และใบลดหนี้ คืออะไร?

ใบเพิ่มหนี้ (Debit Note)

ใบเพิ่มหนี้ คือ เอกสารที่ใช้เมื่อต้องการเพิ่มราคาสินค้าหรือบริการ เนื่องจากสินค้าที่เราส่งไปนั้นมีมูลค่าเกินกว่าจำนวนที่ตกลงซื้อขายกันไว้ หรือก็คือการที่เราให้บริการเกินกว่าข้อกำหนดที่ตกลงกันในตอนแรก ทำให้เมื่อคำนวณราคาสินค้าและบริการแล้วพบว่า “ต่ำกว่าความเป็นจริง” หรืออาจจะมีสาเหตุอื่น ๆ ตามที่สรรพากรกำหนด  

ใบลดหนี้ (Credit Note) 

ใบลดหนี้ คือ เอกสารที่ใช้เมื่อต้องการลดราคาสินค้าหรือบริการ เนื่องจากของที่เราจัดส่งให้ลูกค้านั้นขาดไปจากจำนวนที่ซื้อขายกันไว้ในตอนแรก หรืออาจเกิดจากการคำนวณราคาสินค้าผิดพลาด ทำให้ราคาบริการนั้นสูงกว่าความเป็นจริง 

นอกจากนี้ ยังครอบคลุมไปถึงการบอกเลิกสัญญาหรือว่าไม่มีการให้บริการตามสัญญา จึงต้องมีการจ่ายเงินชดเชยให้กับผู้ซื้อ หรือการคืนเงินกับผู้ซื้อตามข้อตกลงทางการค้า ซึ่งรวมไปถึงการให้ส่วนลดเพิ่มเติมหลังจากออกใบกำกับภาษีก็ได้เช่นกัน  

ตัวอย่าง ใบลดหนี้

สาระสำคัญที่ต้องมีในใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ 

  1. คำว่า “ใบเพิ่มหนี้” หรือ “ใบลดหนี้” ที่เด่นชัด 
  2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ประกอบการจดทะเบียนตามมาตรา 86 วรรคสี่ หรือมาตรา 86/2 
  3. ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ 
  4. วัน เดือน ปี ที่ออกใบเพิ่มหรือ / ใบลดหนี้ 
  5. หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษีเดิม รวมถึงหมายเลขลำดับของเล่ม (ถ้ามี) 
  6. มูลค่าของสินค้าหรือบริการที่แสดงไว้ในใบกำกับภาษีเดิม และมูลค้าที่ถูกต้อง ผลต่างของจำนวนมูลค่าทั้งสอง และจำนวนภาษีที่ใช้เรียกเก็บเพิ่ม/คืน สำหรับส่วนต่าง
  7. คำอธิบายสั้น ๆ ถึงสาเหตุในการออกใบเพิ่มหนี้ / ใบลดหนี้ 
  8. ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด 

ใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้

ใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ เกี่ยวข้องกับ e-Tax Invocie อย่างไร? 

หน้าที่ของ e-Tax Invocie ก็เปรียบเสมือนกับใบกำกับภาษีในรูปแบบกระดาษ แต่จัดเก็บในรูปแบบดิจิทัลแทน ซึ่งการออกใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ หากบริษัทหรือองค์กรใช้ระบบ e-Tax Invoice ก็ถือว่าเกี่ยวข้องกันโดยตรง ต้องจัดการเอกสารบัญชีและภาษีต่อ

  • การจัดการเอกสารใบเพิ่มหนี้หรือใบลดหนี้ที่ออกในระบบ e-Tax Invoice จะถูกจัดเก็บและส่งให้กับคู่ค้าและกรมสรรพากร 
  • การปรับปรุงข้อมูลในระบบอัตโนมัติ เมื่อมีการออกใบแจ้งหนี้หรือใบลดหนี้ ระบบ e-Tax Invoice จะทำการปรับยอดภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และยอดเงินที่ชำระโดยอัตโนมัติ 
  • การใช้ e-Tax Invoice ร่วมกับใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ จะช่วยทำให้ธุรกรรมของธุรกิจมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ง่าย และเป็นไปตามกฎหมายภาษี

ออกเอกสารทางธุรกิจง่าย ๆ ด้วยโปรแกรมบัญชี SMEMOVE

สำหรับการออกเอกสารธุรกิจ โดยเฉพาะใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ ถือว่าเป็นเอกสารที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้จักและจัดทำให้เป็น เพราะฉะนั้น หากต้องการจัดทำเอกสารให้ง่าย สะดวก และถูกต้อตามหลักเกณฑ์ เพียงเลือกใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ SMEMOVE ก็จะสามารถทำเอกสารได้ง่าย ๆ พร้อมบันทึกไว้บน Google Cloud ที่ปลอดภัยสูง 

ทดลองใช้ฟรีได้ที่ : SMEMOVE

คู่มือการใช้งาน : HELP

ติดตามบทความอื่นๆของ SMEMOVE.com ได้ที่

บทความบัญชี: smemove.com/blog

Facebook: Facebook.com/smemove.th

Youtube: SMEMOVE